Vietnam Savaşı’nda Neler Yaşandı?

Vietnam Savaşı’nda Neler Yaşandı?
Tarihte İkinci Çinhindi Savaşı olarak bilinen bu savaş, Amerika’nın kaybettiği ve büyük kayıplar verdiği Uzakdoğu’da meydana gelen bir savaştır. Komünizme karşı olan ve komünist rejim uygulayan devletler arasında yapılan her türlü insanlık suçunun işlendiği bir savaştır. 1965 senesinde Amerika, Kuzey Vietnam’ın saldırısına karşılık verdi ve savaş resmen başladı. Sekiz yıl süren mücadele 1973’te sona erdi. Her ne kadar sekiz yıl sürse de etkileri uzun yıllar devam etmiştir. Bu savaşın habercisi görünümündeki Kore savaşı ABD’nin galibiyetiyle sonuçlanmıştır. Vietnam Savaşı Amerika komünist rejimin yayılmaya başladığı Kore’de savaşarak Kore’yi ikiye bölmüş kuzeydeki komünizm anlayışın güneye inmesini engellemiştir. Günümüzde Kuzey ve Güney Kore olmak üzere iki ülkenin ayrı olmasının sebebi budur. Aynı sonucu Vietnam’da da alacağını zanneden Amerika hiç hesapta olmayan bir direniş ile karşılaşmış, Vietnamlılar Amerikan saldırılarına boyun eğmeyerek onları geri püskürtmüştür.
Vietnam Savaşı neden çıktı sorusuna gelin cevap verelim. Bu savaşın nedenleri 2.Dünya savaşına dayanıyor. Japonya 2.Dünya savaşı yıllarında Çinhindi denilen yerleri işgal ederek hakimiyeti altına almıştı ancak savaşı kaybedince bu topraklardan geri çekildi. Japonya’nın bölgeden çekilmesi komünizm yanlısı grupları bölgede güçlendirdi. Bu gruplar özellikle Mao ve Stallin destekçisiydi ve bölgeye komünizmi getirmek istiyordu. 2.Dünya savaşından sonra Vietnam 1950 yılına kadar Fransız sömürgesiydi. Fakat Vietnam Kurtuluş Cephesi bu duruma son vermek amacıyla harekete geçerek bölgedeki Fransız emperyalizmini kırmak istedi. Vietnamlılar en iyi bildikleri gerilla savaşlarıyla Fransızlara darbeler vurdu. Ancak ülke içinde kuzey ve güney olarak farklı siyasi düşüncelerden dolayı tam bir birlik sağlanamıyordu. Ho Chi Minh taraftarları kuzey tarafında komünizmi uygulamak istiyordu. Ülkede yaşanan ayrılıklar Birleşmiş Milletler’in araya girmesiyle resmi boyut kazandı ve Vietnam kuzey ve güney olarak ikiye bölündü. Ayrıca iki yıl sonra 1956’da durum sakinleşince Vietnamlıların ülkenin geleceğini belirlemeleri için referandum yapmaları kararı alındı.
Ülkede sağlanan bu barış döneminden Amerika faydalanmak istedi. Güney Vietnam’a çeşitli askeri yardımlar yaparak kendi tarafına çekmek istedi. Aslında bunda başarılı da oldu. Özellikle askeri danışman sıfatıyla pek çok askeri Güney Vietnam’a gönderdi. Amerika komünizme ve Kuzey Vietnam’ı destekleyen Sovyet Birliği’ne karşı bölgede güçlü olmak için kısa sürede 23 bin askeri danışmanı Güney Vietnam’a yığdı. Ancak Ho Chi Minh taraftarları Kuzey Vietnam’da boş durmuyorlardı, onlar da tüm ülkede komünizmi yaymak amacıyla kendilerini askeri yönden güçlendirdi. Hatta Güney Kore’yi yıpratma amaçlı küçük saldırılara bile başladılar. Ülkede kısa sürede şiddet eylemleri yayıldı. Vietnam her ne kadar Birleşmiş Milletler tarafından ikiye ayrılsa da bu iki ülke yaşanan iç karışıklar ve siyasi çekişmeler nedeniyle büyük bir savaşa doğru sürükleniyordu. Amerika’nın alevlenen olayları söndürmeye hiç niyeti yoktu. Olayların bizzat içinde yer alan Amerika yüzünden olaylar daha da büyüdü. Sonunda tüm bu yaşananlar Kuzey Vietnam güçlerinin Tonkin körfezindeki Amerikan gemisine saldırmasıyla acımasız bir savaşa dönüştü. Savaşın fitili 1964 yılında böylece ateşlenmiş oldu. Amerika savaşa, kısa sürede tüm gücüyle dahil oldu. Başkan Johnson yönetimi 1965’te büyük çapta bir hava harekatı düzenlenmesine karar verdi. Amaç, Kuzey Vietnam’a ait askeri üstleri vurmaktı. Bu hava harekatına Rolling Thunder adı verildi. Amerika’nın bu savaşta, öncelikle büyük bir hava harekatı düzenlemesinin sebebi daha sonra düzenlenecek olan kara harekatından önce düşmanı olabildiğince yıpratmaktı. Amerika bu planıyla kısa zamanda sonuç alabileceğini ve savaşı kazanacağını düşünüyordu. Fakat kuzey Vietnamlıların azmini hesaba katmamıştı.
Amerikan savaş uçakları napalm bombalarıyla her yeri ateşe çeviriyordu, Kuzey Vietnamlılar buna çare olarak yerin altına her yere Cu Chi adını verdikleri tüneller kazmışlardı. Gündüz napalm saldırısı olduğunda bu tüneller onları koruyordu, gece ise hiç durmadan yeni tüneller kazmaya devam ediyorlardı. Bu duruma çözüm bulmak isteyen Amerika çareyi Porkatal Gazı denilen bir tür kimyasal silah kullanmakta buldu. Başta tünellere saklanan Vietkonglular adı verilen Kuzey Vietnam askerleri ile pek çok masum köylü insan hayatını kaybetti.
Amerika kısa sürede bölgeye 500 bin askerini getirdi ancak istediği sonucu bir türlü alamıyordu. Kuzey Vietnam (Vietkong) askerleri yılmadan mücadelelerini sürdürdüler. Amerika’nın savaşta kaybettiği askerler ülkede medyanın bu savaşa karşı kampanyalar başlatmasına neden oldu. Amerikan yönetimi savaşı kazanacaklarını ve başarı sağladıklarını savunsa da halkın savaşa desteği hızla azalıyordu. Bu arada Amerikan askerlerinin Vietkonglulara yaptığı akıl almaz işkenceler dünyada tepkilere neden olmaya başlamıştı.
Vietkonglar 31 Ocak 1968 tarihinde büyük bir saldırı başlattılar, Güney Vietnam’ın başkenti Saigon’a kadar ilerlediler hatta Amerikan Büyükelçiliği’ni bile ele geçirdiler. Bu durum kuzeyliler için çok büyük bir başarıydı. Amerika hemen bu saldırıya cevap verdi ve kısa sürede kuzeylileri geri püskürttü. Fakat Amerikan medyası ve tüm dünya artık bölgede Amerikalıların masum insanları öldürmesini ve yaptığı işkenceleri konuşuyor, birbiri ardına yayınlanan görüntü ve fotoğraflar savaşa olan desteği bitiriyordu. Başkan Johnson baskılara daha fazla dayanamadı ve 1969 yılı Mart ayına gelindiğinde ateşkes ilan etti. Ancak bölgedeki mücadele küçük çaplı da olsa bir süre daha devam etti. Johnson’un ardından göreve gelen Nixon daha fazla kayıp vermeden Vietnam’dan çekilmek istiyordu. Kuzey Vietnam’da Ho Chi Minh 1969’da öldü fakat yeni lider Le Duan savaşa kesin sonuç alınıncaya kadar devam etmekte kararlıydı. Ancak Nixon yönetimi sorunun barış masasında çözümlenerek Amerika’nın daha fazla kayıp vermeden ve rezil olmadan bölgeden çekilmesinde kararlıydı. İki taraf Paris’te 4 yıl süren pazarlığın ardından Paris Antlaşması (27 Ocak 1973) ile barış sağlandı ve Amerika savaşta yenilgiyi kabul etti.
Savaşın ardından Vietnam’da bir süre barış hakim olsa da ülkede 1975 yılında bir iç savaş çıktı. Ancak Amerika askeri yönden yaşananlara dahil olmadı.
Vietnam’da neredeyse 30 yıl süren bu olaylar 5 milyon insanın yaşamını yitirmesine neden olmuştur. Bu savaş tüm dünyada Amerika’nın kaybettiği bir savaş olarak büyük yankı uyandırmış ve sayısız filme konu olmuştur.

1 Yorum

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.