Osmanlı Basınında Titanic Kazası

Osmanlı Basınında Titanic Kazası
Titanic, zamanın şartlarına göre en ileri teknoloji ile yapılmış, mühendisi tarafından “Bu gemiyi Tanrı bile batıramaz” şeklinde nitelendirilen bir gemidir. Ancak batmaz denen bu gemi daha ilk seferinde 14 Nisan 1912 tarihinde yaklaşık 1.500’den fazla insanın ölümüne yol açan bir kaza sonucu batmıştır. Bu kaza gelmiş geçmiş en büyük gemi kazalarından biridir.
White Star Line şirketi tarafından inşa edilen gemi, İngiltere’den Amerika’ya yol alırken 14 Nisan gecesi Atlas okyanusunda buz dağına çarptıktan sonra gövdesinde yara almıştı. Geminin içi hızla suyla dolarken bile kimse batacağını düşünmüyordu. Geminin içine aldığı su geminin zamanla çatlamasına, daha fazla su almasına, sonunda ikiye bükülüp parçalanmasına neden oldu ve gemi 3 saat gibi kısa bir sürede battı. Gemiye yolcu alınırken sınıf ayrımı yapılmıştı. Zengin fakir ayrımı oldukça belirgindi. Zenginler üstte gösterişli kamaralarında kendilerine yer bulurken fakirler geminin alt, ranzalı odalarında kendilerine yer buldu. Gemi batarken, yolcular filikalara alınırken bile bu sınıf ayrımı uygulandı. Bu yüzden denize indirilen ilk filikalara fazla yolcu alınmadı. Filikalara biraz daha fazla insan alınarak can kaybı daha aza indirilebilirdi. Çünkü sayısı 2.200’ü aşan yolcuya yetecek kadar filika yoktu. Maalesef pek çok insan, okyanusun dondurucu suyunda donarak kendini denizin dibine salıverdi. 10 Nisan’da İngiltere’nin Southampton limanında başlayan seyahat 15 Nisan’ın ilk saatlerinde son buldu.
Filmlere konu alan, hakkında pek çok belgeseller yapılan, efsanelere konu olan Titanik Faciası zamanın Osmanlı basınında da yer buldu. Peki Osmanlı basını Titanik kazasından nasıl bahsetmiştir? Tarihin en büyük gemi kazasını Osmanlı halkı merak ediyordu. Bu yüzden gazeteler kazayı en ince ayrıntısına kadar okuyucularına aktardı.
İşte o gazete haberlerinden örnekler:
(Aşağıdaki gazete haberlerinde verilen örnekler günümüz Türkçesine göre düzenlenerek yazılmıştır.)
20 Nisan 1912 tarihindeki Tanin gazetesindeki haber kısaca şöyle:
Haberin başlığı “Titanic Felaketi
Osmanlı Basınında Titanic Kazası
Bir süredir aldığımız telgraflar önemli bir felaketin bilgisini iletiyor. Aldığımız haberler pek çok kaynaktan toplama haberler olsa da olayın önem derecesinin yüksek olduğu anlaşıyor. Avrupa’da yer alan gazeteler Titanic Faciası’nı tüm ayrıntılarıyla anlatıyor.
25 Nisan 1912 tarihinde yayınlanan Vazife gazetesindeki haber biraz daha net bilgiler veriyor.
Haberin ayrıntıları günümüz Türkçesiyle kısaca şöyle;
White Star Line Kumpanyasının(Şirketinin) düzenlediği sefer ve inşa ettiği en büyük gemi “Titanic” bir buz dağına çarparak battı. 2490 kişiden 868’i kurtulmuştur. İngiliz yasalarına göre kadınlar ve çocuklara öncelik verilmiştir.
4 Mayıs 1912 tarihinde yayınlanan Vazife gazetesinde Titanik kazasına bir kez daha yer verilmiştir.
Haberin başlığı “Titanic Gemisinin Şef Orkestrası” idi.
Habere göre Titanik’te çalışan orkestranın şefi o yıllarda değişik gemilerde çalışan usta bir müzisyenmiş. Pek çok defa Amerika Avrupa arasında seyahat eden gemilerdeki orkestralarda çalmıştır. Hatta bir gün kendisine “Eğer görev yaptığın gemi batarsa ne yaparsın” diye sorduklarında “hemen ekibimi toplayıp en sevdiğim parça olan Protestan kültürüne özgü *Ben sana pek yakınım Ey Rabbim!* adlı eseri çalarım” demiş. Bu yaşlı şef Titanik batarken dediğini yapmış ve suya gömülünceye kadar ara vermeden bu parçayı çalmıştır.
Osmanlı Basınında Titanic Felaketi
19 Nisan 1912 tarihinde yayınlanan Servet-i Fünun gazetesinin başlığında “Titanic Vapur Kazası” yazıyordu.
Habere göre; Titanic bir sanayi harikası idi ve 14 Nisan’da batmıştı. Haberde çok az kişinin kurtulduğundan ve vapurun taşıdığı posta ve yükün okyanusun dibine gömüldüğünden ayrıca bu kaza sonucu Amerika ve Avrupa’da pek çok kişinin yas tuttuğundan bahseder. Ayrıca bu kazanın tarihte görülmemiş büyüklükte olduğu, mühendislerin uzun araştırmalar sonucu kazanın ayrıntılarını ancak öğrenebileceği haberde yazılıdır. Haberin son bölümünde zengin ve varlıklı insanların bu gemide yer aldığından, dünyanın en zenginlerinden biri olan Milyarder Miralay Astor’un da bu kazada öldüğünden bahsedilmektedir.

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.