Hayatımıza Kolaylık Katan Piller

Hayatımıza Kolaylık Katan Piller
Günlük hayatta kullandığımız ve yanımızda taşıdığımız pek çok aygıtta pil bulunur. Bu aygıtlar gerekli enerjiyi pilden sağlarlar. Radyo, saat, cep telefonu, bilgisayar, el feneri vs pek çok ürün pile bağımlı olarak çalışan cihazlardır. pil Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek hayatımıza büyük kolaylık sağlayan pillerin artı ve eksi olmak üzere iki ucu bulunur. Artı ucuna katot, eksi ucuna anot adı verilir. Pillilerin eksi uçları elektron kaynağı olarak vazife görür, kullanılan aygıta elektronları sağlayan terminal bu eksi uçlardır. Pilin içindeki elektrolitlerin iyonları hareket ettiği zaman elektronlar oluşur ve böylece meydana gelen kimyasal tepkime sonucu enerji oluşarak takıldığı aygıtlara hayat verir. Bataryaların pillerden küçük bir farkı vardır. Bataryalar da aslında pil gibidir ama onların birden çok hücresi bulunan pillerdir. Örneğin bir laptop aldığınızda bataryası hakkındaki açıklamaya baktığınızda kaç hücreli olduğu yazar. Her bir hücre bir pili temsil eder. Pillerin bazılarında şarj edilebilir ya da edilemez şeklinde ibareler görülür. Tekrar şarj edilemeyen ve ikinci defa kullanılamayan pillerde bulunan elektrodlar, bir daha geri dönüşü olmayacak bir şekilde kimyasal tepkimeye uğrar ve bir bu tür piller ikinci sefer kullanılamazlar. Üzerinde alkalin ya da çinko-karbon yazan piller ikinci defa kullanılamayan pillere örnektir.
Ancak bunun yanında ters elektrik akımı sayesinde kimyasal tepkimenin geri çevrilerek yeniden kullanma imkanı olan piller de vardır. Bunlara şarjlı pil denir. Son yıllarda şarjlı pil kullanımı insanlar tarafından daha fazla tercih edilmektedir. Arabalarda kullanılan aküler, cep telefonlarının ve laptopların bataryaları, elektrikli arabalarda kullanılan lityum piller en çok kullanılan şarjlı pillere örnek olarak verilebilir.
Piller çok çeşitlidir. Şarj edilebilir olup olmamaları, sahip olduğu boyutlar, kimyasal yapıları ve kullanım alanlarına göre çeşitlere ayrılır. Az önce de belirttiğimiz gibi şarj edilemeyen ve ikinci defa kullanılamayan piller alkalin ve çinko-karbon pillerdir. Şarj edilebilen piller içerisinde piyasada en çok karşımıza çıkan piller ise; lityum polimer, lityum iyon, nikel kadmiyum, nikel metal hidrit ve kurşun asit pilleridir.
Pilleri önce boyutlarına göre inceleyelim. Pil alırken en çok dikkat ettiğimiz konulardan bir de pillerin boyutlarıdır. Örneğin AA ya da AAA kalem piller en çok kullandığımız boyuttaki pillerdir. Kalem pile benzeyen diğer bir pil çeşidi ise C ve D boy pillerdir. Eskiden daha sık kullanılan 9V ve 4.5V yassı piller bugün popülerliğini yitirmiştir. Bunlardan başka saat pili dediğimiz ince yuvarlak boyutta olanCR2032 ve LR44 pilleri de vardır. Bilgisayarlarda ve arabalarda kullanılan piller ise 18650 lityum batarya adındaki pillerdir. Piller içerisinde cihazlarda en fazla kullanılan pil türü lityum polimer pildir. İstenilen boyutlara göre üretilebilmesi bundaki en büyük etkendir. Örneğin bilgisayarlarda, cep telefonlarında ve uzaktan kumandalı araçlarda lityum polimer piller tercih edilir.
Pilleri kullanım alanlarına göre de çeşitlendirmek mümkündür. Örneğin günlük hayatta kullandığımız ve kalem pil olarak adlandırdığımız AA, AAA ve 9V piller elektronik cihazlarda çokça kullanılır. Yanımızda taşıyabildiğimiz bilgisayar bataryaları 18650 lityum hücre özelliğine sahiptir. Saat gibi düşük güç tüketen aygıtlarda ise CR2032 gibi pilleri kullanılır. Akıllı telefonlarda ise Li-Po ve Li-Ion hücre özelliğine sahip piller kullanılmaktadır.
Lityum iyon pil nedir daha çok hangi cihazlarda kullanılır?
Bu tür piller şarj edilebilme özelliğine sahip pillerdir. Bu piller genellikle tam olarak boşalmasa da şarj edilebilir, uzun kullanım süresine sahip bu pillerin verimi yüksektir. Bu yüzden lityum iyon pili kullanma oranı diğer şarjlı pil çeşitlerine göre bir adım öndedir.
18650 pili nedir ve daha çok hangi aygıtlarda kullanılır?
Tüketicilerin en çok merak ettiği diğer bir pil çeşidi de 18650 pillerdir. Aslında bu piller lityum iyon pili özelliğini taşıyan pillerdir. Bu pillere şeklinden dolayı 18650 ismi verilmiştir. Bu pillerin çapı 18mm ve yüksekliği ise 65 mm’dir. Son yıllarda akıllı telefon kullanıcılarının yanından hiç ayırmadığı powerbank yedek güç kaynakları bu tür pillerdir. Ayrıca taşınabilir bilgisayarlarda, şarjlı ev aletlerinde, elektrikli arabalarda hatta el fenerlerinde 18650 pilleri kullanılır. Bu pilleri değişik boy ve ebatlarda yapmak kolaydır. Cep telefonlarında kullanılan 18650 piller genellikle 1800-2500 mAh arası kapasitelere sahiptir.
Diğer bir pil çeşidi olan lityum polimer (Li-po) piller, lityum-iyon bataryalarda kullanılan sıvı elektrotlar kullanmaz, onun yerine polimer tipte elektrot kullanarak şarj edilebilme özelliğine sahip pillerdir. Lityum-Polimer (LiPo) bataryaları istenilen şekillerde üretme imkanı vardır.
Sizlere son olarak bahsedeceğim pil alkalin piller. Bu pillerin yapısında çinko dioksit ve manganez dioksit bulunur. Bu iki kimyasal tepkimeye uğrayınca elektrik üretim olur ve bu elektrik cihaza iletilir. Alkalin pillerin bazıları kendi özel şarj aletleri sayesinde şarj edilerek tekrar kullanılabilir. Alkalin pillerin genellikle raf ömürleri uzundur, uzun süre kullanılmasa da pek verim kaybı olmaz ayrıca enerji yoğunluğu yüksektir. Bu tür piller genellikle 1.5V’dir.
Piller, içindeki kimyasallar nedeniyle doğaya zarar verebilirler. Bu yüzden biten atık pilleri çöpe atmamalı, geri dönüşüme kazandırmalı ve pillerin çevreye zarar vermeleri önlenmelidir.

1 Yorum

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.