Dejavu Gerçekten Olur mu?

Dejavu Gerçekten Olur mu?
Uzun yıllardır insanların merak ettiği konulardan biri olan dejavu 2007 yılında gösterime giren bir Hollywood filmiyle insanların daha da merak ettiği, ilgi uyandıran bir konu haline geldi. Deja Vu filminde oynayan Denzel Washington yaşanılan bir suçu birkaç gün öncesine giderek olayları olmadan önlemeye çalışıyor. Akılları zorlayan bir film olan Deja Vu filmi sayesinde insanlar bu konuya epey kafa yormuştu. dejavu İnsanların en çok merak ettiği konulardan biri olan dejavu nasıl ve neden oluyor ayrıca dejavunun bilimsel bir açıklaması hakikaten var mı?
Dejavu artık günlük yaşam içinde de sıklıkla karşımıza çıkan bir kelime oldu. Daha önceden sanki yaşadığı bir olayı tekrar yaşıyormuş gibi bir durumla karşılaşanlar dejavu oldum, şu an bir dejavu yaşıyorum gibi cümlelerle yaşadıklarını ifade eder oldu. Peki daha önceden yaşadığımızı düşündüğümüz bu tür olayların tekrar tekrar olmasının nedeni nedir? Acaba bizler başımıza gelen bir olayı daha önceden nasıl yaşamış olabiliriz? İnsanlar üzerinde yapılan bir incelemeye göre bireylerin yarıdan fazlası hayatı boyunca en az bir defa dejavu durumu ile karşılaştıklarını, başlarına gelen o olayı kesin bir dille daha önceden yaşadıklarını iddia etti ve o an hayrete kapıldıklarını anlattı. Yapılan araştırmada örneğin pek çok insan, hiç gitmediği ve daha önceden herhangi bir yerde görme ihtimali bile olmayan bir yere gidince o yere daha önceden gitmiş hissine kapıldığını, hatta o yere gider gitmez o yer hakkında bazı ayrıntılı bilgiler bile anlatmaya başladığını anlatmış. Bu durumu daha ileriye götürüp başına gelecek olayları önceden bilip ona göre yaşayan insanların olduğunu da belirtmek isterim. Bazı insanlar biriyle ilk kez tanıştığında ısrarla o kişiye, daha önceden tanışıp tanışmadıklarını sorar. Sanki bu tanışmayı daha önceden yaşamıştım şeklinde anlatmaya başlar, bunun sebebi dejavudur. Bu tür yaşanan olaylar insanları ve karşısındakileri bazen hayrete düşürür bazen de tedirgin eder. Öyle ya geleceği görmenin mümkün olmadığını biliyoruz peki bu tür durumlarla neden karşılaşıyoruz? Dejavu neden ve nasıl olur, bilimsel bir açıklaması var mıdır? Herkes dejavu yaşar mı?
Dejavu kelimesi Fransızca bir sözcüktür. Daha önceden görülmüş, görülen manasına gelir. Yaşanılan bir olayı daha önceden görmüş, yaşamış hissine kapıldığımızı tarif etmek için kullanılır. Yapılan araştırmalarda en fazla 15 ile 25 yaş aralığındaki insanların daha çok bu hissi yaşadıkları saptanmıştır. Dejavu konusu ilk olarak gündeme geldiğinde aslında pek çok insanın bu durumu yaşadığını paylaşması, zamanla bu konuda daha ciddi araştırmaların yaşanmasına neden olmuştur. Bir olayı önceden yaşanmış gibi anlatmak insanları tedirgin eden bir durum olduğu için bunun psikolojik bir rahatsızlık olduğunu düşünenler bile olmuştur. Bazı bilim adamlarına göre dejavu bireylerin astral yolculuk esnasında edindiği deneyimlerin uyandığında tekrar karşısına çıkması sonucu oluşur. Bazı araştırmacılara göre bu durum spiritüalizm ile alakalı olan reenkarnasyon nedeniyle ortaya çıkar.
Bu konuda bazı bilim adamları farklı görüşler belirtmektedir. Dejavuyu beynin işleyişi sırasında meydana gelen bir anomaliden kaynaklandığını belirten ve bunun normal bir durum olduğunu açıklayan bilim adamları vardır. Ancak sürekli dejavu yaşıyorum diyen bir kişinin psikolojik yönden bir sorun yaşıyor olabileceğini de unutmayalım.
Zaman içinde dejavunun neden ve nasıl ortaya çıktığını araştıran pek çok bilim adamı olmuştur. Ancak bu konuyu ilk ele alan kişi Emile Boiraç adındaki bir Fransız Fizikçi olmuştur. 1876 yılında dejavu kelimesini hayatımıza sokmuştur. Konu ile ilgili araştırmalar yapan ve bilim literatürüne girmesini sağlayan ise Edward Titchener adındaki bir doktordur. Doktor Titchener, 1928 yılında yazdığı “Bir Psikoloji Kitabı” adlı eserinde dejavudan ayrıntılı bir şekilde bahsetmiştir. Ona göre insan beyni bir durum karşısında kesin bir algı yaratmadan önce kısmi ve öncü bir algı yaratmaktadır işte bu durum dejavunun ortaya çıkmasının sebebidir. Dr. Titchener dejavuyu dejavizite ve dejasenti olarak ikiye ayırarak inceledi. Daha önceden yaşanılmış gibi hissedilen bir olayı dejavizite, bir yere daha önceden gitmiş gibi bir hisse kapılmayı da dejasenti olarak adlandırmıştır.
Günümüzde konuyu daha derinden araştıran bilim adamlarına göre dejavunun asıl nedeni beynimizin sağ ve sol lobu arasında yaşanan ufak bir zaman farkıdır. Bilim dünyasındaki en yaygın kanı budur. Daha basit bir dille anlatmak gerekirse bir olay yaşadığımızda beynimizin bir tarafı olayı anlamaya ve kaydetmeye çalışırken diğer tarafa bu olayın aktarılması küçük bir zaman sonra olduğundan beynimiz o olayı daha önceden yaşamış gibi zannediyor. Bunu bir örnekle açıklayalım yürürken bir araba gördüğümüzde beynimizin bir tarafı bu olayı hemen kaydeder ancak beynin diğer tarafına bu kayıt işleminin aktarılması küçük bir zaman farkıyla olursa beynimiz o arabayı daha önceden görmüş tepkisi verebiliyor. Aslında o araba sadece bir iki saniye önce ilk defa görüldü ama beyin fonksiyonlarının yavaşlığından dolayı film karesi gibi tekrar gözümüzün önünden geçmiş gibi hissedildi.
Dejavu konusunu bilim dışı açıklayanlar da var. Örneğin sicim teorisini savunanlar dejavuyu kişilerin algılayamadığı paralel evrenlerin insan beynine yansımaları olarak açıklıyor. Paralel evrende yaşanan olaylar insan beynine yansıyor ve insanlar o olayı tekrar yaşamış gibi düşünüyor.
Psikologlar devamlı olarak dejavu yaşadığını savunan insanların genellikle epilepsi, anksiyete hatta şizofreni hastası olabileceklerini belirlemiştir. Sürekli dejavu yaşayanların Alzheimer hastası olma ihtimali yüksek olduğu saptanmıştır, bu yüzden erken tanı koymak için sık sık dejavu yaşayanların bir doktora başvurmaları en doğru çözüm olacaktır.

1 Yorum

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.